Kasa wapelelezi na samaki wapelelezi ndio silaha mpya katika vita vya kijasusi baharini, kulingana na tuhuma kali zilizotolewa na serikali ya China. Katika chapisho la mitandao ya kijamii, Wizara ya Usalama wa Taifa ya China ilifichua kuwa vifaa vya hali ya juu vya upelelezi vimegunduliwa kwenye wanyama hao wa baharini katika maji ya China. Vitambuzi hivyo, kwa mujibu wa wizara, vina uwezo wa kupima halijoto ya maji, kiwango cha chumvi na mikondo ya bahari, na kusambaza data hizo kwa njia ya satelaiti kwa nchi za kigeni. Beijing inaamini kuwa taarifa hizo zinaweza kutumika kutambua udhaifu katika ulinzi wake wa pwani, na hivyo kutishia moja kwa moja uhuru wake wa kitaifa. Ingawa hakuna nchi au wakala maalum aliyetajwa, lugha ya wizara ilikuwa wazi: hii ni hatua ya uadui ya kijasusi.
Tuhuma za Upelelezi wa Baharini Zinaongezeka
Katika sehemu iliyoitwa “kasa wapelelezi, samaki wapelelezi”, wizara ilieleza kuwa wanyama hao wakubwa wa baharini walipatikana wakiwa na vitambuzi vilivyowekwa kwenye miili yao. Vitambuzi hivyo vinaweza kukusanya taarifa muhimu za baharini kama vile halijoto, chumvi na mikondo, na kuzipeleka nje ya nchi kupitia satelaiti. Wizara ilionya kuwa data hizo zinaweza kusaidia nchi za kigeni kuelewa mazingira ya pwani ya China na kupanga mashambulizi au kuingilia kati katika ulinzi wake. Hii ni mara ya kwanza kwa China kufichua aina hii ya tuhuma za upelelezi kwa kutumia wanyama, na inaashiria hatua mpya katika vita vya kijasusi baharini. Hakuna nchi au wakala maalum aliyetajwa, lakini wizara ilisisitiza kuwa kitendo hicho kinachukuliwa kama tishio kubwa kwa usalama wa taifa.
Sensorer na Hatari kwa Usalama wa Taifa
Sensorer hizo, kulingana na wizara, zina uwezo wa kukusanya data kuhusu halijoto ya maji, kiwango cha chumvi na mikondo ya bahari — taarifa ambazo zinaweza kutumika kwa madhumuni ya kijeshi na kijasusi. Data hizo ni muhimu kwa ajili ya kuelewa mazingira ya pwani na zinaweza kusaidia nchi za kigeni kupanga shughuli za kijeshi au kuingilia kati katika ulinzi wa China. Wizara ilionya kuwa kukusanya taarifa hizi kunaweza kufichua udhaifu katika ulinzi wa pwani na hivyo kutishia uhuru wa taifa. Hakuna ushahidi thabiti uliotolewa kuhusu jinsi sensorer hizo zilivyowekwa au ni nchi gani inayohusika, lakini wizara ilisisitiza kuwa hatua hiyo ni ya uadui. Hali hii inaongeza wasiwasi kuhusu usalama wa data za baharini na uwezekano wa upelelezi wa kisasa.
Wito kwa Wavuvi na Vifaa vya Kigeni
Wizara ya Usalama wa Taifa pia ilitoa wito kwa wavuvi wa China kuripoti boti au vifaa vyovyote visivyo vya kawaida wanavyokutana navyo baharini. Zaidi ya hayo, ilipendekeza ukaguzi wa usalama kwa vifaa vyote vinavyoagizwa kutoka nje, ili kuhakikisha kuwa hakuna vitambuzi vya upelelezi vilivyofichwa. Wito huo unaonyesha kuwa Beijing ina wasiwasi mkubwa kuhusu uwezekano wa vifaa vya ufuatiliaji kuingizwa nchini kupitia njia za kibiashara. Hatua hizi zinaangazia umuhimu wa usalama wa data za baharini kwa ulinzi wa pwani wa China, na pia zinaashiria kuwa serikali inachukua hatua za kukabiliana na tishio hili. Wavuvi wameombwa kuwa macho na kuripoti vifaa vyovyote vinavyotiliwa shaka, huku wizara ikisisitiza kuwa ushirikiano wao ni muhimu kwa usalama wa taifa.
Mivutano ya Kijasusi Inaongezeka Kati ya China na Nchi za Magharibi
Katika miezi ya hivi karibuni, China imekuwa ikibadilishana tuhuma za upelelezi na serikali kadhaa, hali inayozidisha mvutano wa kidiplomasia. Mwezi uliopita, Beijing iliitikia hukumu ya watu wawili nchini Uingereza kwa upelelezi dhidi ya wapinzani wa Hong Kong, na kuitaja kesi hiyo kama “mchezo wa kisiasa” na kushutumu “mazoea mabaya”. Jibu hilo lilitolewa wakati jumuiya ya kimataifa inaangalia shughuli za kijasusi za China nje ya nchi. Hali hii inaonyesha jinsi upelelezi unavyokuwa kiini cha msuguano katika uhusiano wa pande mbili, huku pande zote mbili zikishutumu kila moja kwa vitendo vya kijasusi. Tuhuma za hivi karibuni za kasa wapelelezi zinaongeza safu nyingine kwenye mivutano hii.
Matukio ya Hivi Karibuni ya Tuhuma za Upelelezi
- Mwezi Mei, polisi wa Ujerumani waliwakamata wanandoa wanaotuhumiwa kupeleleza China, wakidaiwa kutafuta taarifa kuhusu teknolojia ya juu yenye matumizi ya kijeshi.
- Mwezi Februari, mamlaka za Ufaransa ziliwatuhumu watu wanne, wakiwemo raia wawili wa China, kwa tuhuma za kukata data nyeti za kijeshi, kama ilivyoripotiwa na Agence France-Presse.
- Mwezi huo huo, mamlaka za kijeshi za Ugiriki zilimkamata kanali kwa tuhuma za kutoa taarifa za siri na za juu kwa China, kwa mujibu wa Wakuu wa Ulinzi wa Kitaifa wa Ugiriki.
Matukio haya yanaendana na tuhuma za kasa wapelelezi, na kupendekeza kuwa China inazidi kukabiliwa na tuhuma za upelelezi, huku ikitoa tuhuma zake dhidi ya serikali za kigeni. Hata hivyo, ukosefu wa ushahidi thabiti katika kesi nyingi unazua mashaka kuhusu ukweli wa tuhuma hizo na matumizi yake kama nyenzo ya kisiasa. Jumuiya ya kimataifa inasubiri matokeo zaidi, hasa baada ya Beijing kuomba uangalizi zaidi katika maji yake. Hii inaweza kuwa ishara ya kuongezeka kwa hatua za ulinzi na usalama wa baharini, huku watazamaji wakijiuliza kama tuhuma hizo ni za kweli au ni sehemu ya mkakati wa kisiasa.