Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố rằng mọi lựa chọn, kể cả chiến dịch quân sự nhằm bắt giữ Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel, đều đang được xem xét. Phát biểu tại trụ sở Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ở Florida, ông Hegseth trả lời câu hỏi trực tiếp về khả năng một chiến dịch “bắt hoặc tiêu diệt” nhà lãnh đạo Cuba. “Chúng tôi có các lựa chọn từ mọi phía,” ông nói, mà không xác nhận hay phủ nhận sự tồn tại của một kế hoạch cụ thể. Tuyên bố này ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về một hành động quân sự chưa từng có của Washington đối với La Habana.
Năng lực lập kế hoạch quân sự và áp lực lên chế độ Cuba
Người đứng đầu Lầu Năm Góc nhấn mạnh khả năng lập kế hoạch chiến tranh của quân đội Mỹ. “Nói theo nghĩa đen, chúng tôi kiếm sống bằng việc lập kế hoạch. Vì vậy, ngoài Lầu Năm Góc ra, không ai lập kế hoạch tốt hơn CENTCOM,” ông phát biểu. Ông Hegseth bổ sung rằng, để quay lại lý do chính khiến họ có mặt ở đó, tất cả các lựa chọn đều đang nằm trên bàn. Bộ trưởng cũng khẳng định hiện có rất nhiều áp lực đè nặng lên chế độ Cuba vào thời điểm này, và theo ông, điều đó là chính đáng. Ông cho rằng các nhà chức trách trên đảo có những quyết định lớn cần phải đưa ra, và đôi khi các nhà lãnh đạo đưa ra quyết định sai lầm khi chịu áp lực.
Không so sánh với chiến dịch Venezuela
Khi được hỏi liệu Bộ Quốc phòng có lên kế hoạch cho một chiến dịch tương tự như chiến dịch đã thực hiện tại Venezuela để bắt Tổng thống Nicolás Maduro hay không, ông Hegseth tránh trả lời trực tiếp. Ông chỉ lặp lại: “Tất cả những gì tôi sẽ nói là: lựa chọn, lựa chọn, lựa chọn. Công việc của chúng tôi là đưa ra các lựa chọn ở nhiều quy mô khác nhau, tùy thuộc vào nơi tổng tư lệnh, Tổng thống Hoa Kỳ, muốn đi đến.” CNN đã yêu cầu bình luận từ chính phủ Cuba về những tuyên bố của ông Hegseth, nhưng vẫn đang chờ phản hồi chính thức.
Thăm Guantánamo và vai trò của Donald Trump đối với tương lai hòn đảo
Vào thứ Tư (10/6), ông Hegseth đã có mặt tại căn cứ hải quân Guantánamo, nơi ông tuyên bố rằng “những gì xảy ra trong tương lai của Cuba nằm trong tay Tổng thống Hoa Kỳ, Donald Trump.” Ông nói thêm rằng Bộ Quốc phòng sẽ sẵn sàng và ở vị trí cho bất kỳ tình huống bất ngờ nào có thể xảy ra. Chuyến thăm diễn ra vài ngày sau khi Washington công bố các lệnh trừng phạt mới nhắm vào Díaz-Canel và các quan chức cấp cao khác của Cuba. Kể từ tháng 1, Nhà Trắng đã gia tăng áp lực lên La Habana bằng một lệnh phong tỏa dầu mỏ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng của đất nước, yêu cầu chính phủ thực hiện các cải cách chính trị và kinh tế.
Phản ứng từ Cuba: Tương lai thuộc về nhân dân
Đại diện thường trực của Cuba tại Liên Hợp Quốc, ông Ernesto Soberón, đã phản ứng nhanh chóng trên X (trước đây là Twitter). Ông viết: “Tương lai của Cuba, một quốc gia có chủ quyền và độc lập, chỉ thuộc về duy nhất và độc quyền nhân dân Cuba và chính phủ của họ. Bộ trưởng Quốc phòng, người tin rằng tương lai của Cuba nằm trong tay người khác, đã hoàn toàn sai lầm.”
Tuyên bố của Bộ trưởng Mỹ diễn ra trong bối cảnh căng thẳng song phương gia tăng. Ngoài các lệnh trừng phạt, cuộc khủng hoảng năng lượng Cuba càng sâu sắc hơn do lệnh phong tỏa dầu mỏ mà Washington áp đặt. Chính quyền Trump yêu cầu chế độ của Díaz-Canel thực hiện cải cách, trong khi La Habana tái khẳng định sự từ chối nhượng bộ trước các áp lực từ bên ngoài. Khả năng một hành động quân sự trực tiếp, dù chưa được xác nhận, đã nâng cao giọng điệu đối đầu giữa hai nước.
Phân tích sâu hơn cho thấy, việc ông Hegseth công khai thừa nhận rằng một chiến dịch bắt giữ nhà lãnh đạo Cuba đang được cân nhắc đã thay đổi cục diện ngoại giao. Dù chưa có kế hoạch cụ thể, lời nói của ông mang trọng lượng chính trị to lớn. Sự im lặng có chủ ý của ông khi so sánh với Venezuela càng làm dấy lên đồn đoán về một chiến dịch khác biệt, nhưng không kém phần quyết liệt. Các nhà phân tích cho rằng, lời đe dọa quân sự có thể khiến chính quyền Cuba cứng rắn hơn, thay vì nhượng bộ trước các yêu cầu cải cách.
Những diễn biến tiếp theo rất đáng chú ý. Giới quan sát dự đoán Havana có thể tăng cường an ninh nội địa hoặc kêu gọi sự hỗ trợ từ các đồng minh quốc tế như Nga hay Trung Quốc. Mọi con mắt đang đổ dồn vào phản ứng chính thức từ phía Cuba, cũng như các bước đi tiếp theo của Lầu Năm Góc. Trong bối cảnh đó, tuyên bố của Hegseth khẳng định một chính sách đối ngoại cứng rắn của chính quyền Trump: kết hợp áp lực tối đa với sự mơ hồ chiến lược để đạt được mục tiêu.