Máy bay thử nghiệm X-59 của NASA đã vượt qua tốc độ âm thanh lần đầu tiên vào ngày 5 tháng 6 năm 2026, đánh dấu một cột mốc quan trọng cho sứ mệnh Quesst nhằm phát triển công nghệ siêu thanh im lặng. Chuyến bay diễn ra tại Căn cứ Không quân Edwards, California, kéo dài 81 phút dưới sự điều khiển của phi công Jim “Clue” Less. Chiếc X-59 đạt Mach 1,077 và độ cao 43.400 feet, trở thành bước đầu tiên trong chiến dịch có thể thay đổi ngành hàng không thương mại. Đây không phải chuyến bay đầu tiên của X-59 – máy bay đã thực hiện chuyến bay đầu hồi tháng 10 năm 2025 – nhưng là lần đầu vượt qua rào cản âm thanh.
Thành tựu kỹ thuật và những con số ấn tượng
Trong chuyến bay này, X-59 đạt tốc độ tối đa 713 dặm/giờ (1.147 km/h) ở độ cao 13.228 mét, tương đương Mach 1,1. Michael Kratsios, cố vấn khoa học và công nghệ của Tổng thống Mỹ, ca ngợi thành tựu này như một minh chứng cho năng lực dẫn đầu của Mỹ trong đổi mới hàng không vũ trụ. Nhóm chương trình đã lên kế hoạch cho chuyến bay tiếp theo với mục tiêu đạt Mach 1,4 và độ cao 55.000 feet. Dữ liệu từ các chuyến bay này sẽ là cơ sở để đánh giá hiệu quả của thiết kế giảm tiếng ồn được kỳ vọng.
Chiến lược thu thập tiếng ồn từ cộng đồng
Sứ mệnh Quesst hướng tới thay thế tiếng nổ siêu thanh truyền thống bằng một âm thanh nhẹ nhàng hơn mà NASA gọi là “thump”. Để đạt được điều này, X-59 sẽ bay qua nhiều cộng đồng khác nhau tại Mỹ nhằm đo lường nhận thức của người dân về tiếng ồn. Các dữ liệu thu thập sẽ được chia sẻ với các cơ quan quản lý hàng không của Mỹ và quốc tế. Điều này đặc biệt quan trọng vì Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã cấm bay siêu thanh trên đất liền từ năm 1973 do tác động của tiếng nổ.
Nhịp độ thử nghiệm và thiết kế đột phá
Kể từ chuyến bay đầu tiên, X-59 đã hoàn thành 16 chuyến bay trong 90 ngày qua, theo tiết lộ của Jared Isaacman, quản trị viên NASA. Isaacman cảm ơn các đội ngũ tham gia và bày tỏ hy vọng đây sẽ là khởi đầu cho nhiều hợp tác trong danh mục máy bay thử nghiệm của cơ quan. Máy bay do Lockheed Martin Skunk Works chế tạo, với thiết kế mũi dài đặc biệt nhằm giảm thiểu sự hình thành sóng xung kích. Thiết kế này là kết quả của nhiều thập kỷ nghiên cứu khí động học, giúp âm thanh khi phá vỡ rào cản đến mặt đất nhẹ nhàng hơn.
Đổi mới khí động học và vai trò của phi công
Chiếc mũi cực dài và hẹp của X-59 không chỉ mang tính thẩm mỹ mà là thành quả của nhiều thập kỷ nghiên cứu khí động học siêu thanh. Cấu hình này cho phép sóng xung kích đến mặt đất như một tiếng gõ nhẹ thay vì tiếng nổ dữ dội. Công nghệ do Lockheed Martin Skunk Works phát triển, và nếu các thử nghiệm xác nhận hiệu quả, con đường sẽ mở ra cho máy bay thương mại siêu thanh trong tương lai. Phi công Jim “Clue” Less, một phi công thử nghiệm giàu kinh nghiệm của NASA, đã điều khiển chuyến bay lịch sử và hệ thống quan sát bên ngoài ghi lại thời điểm vượt Mach 1,077.
Triển vọng thay đổi quy định hàng không
NASA chưa công bố chi tiết về cảm nhận của phi hành đoàn, nhưng dữ liệu sẽ được phân tích để hiệu chỉnh các lần thử sau. Cơ quan này dự kiến sớm bắt đầu chiến dịch bay qua các khu dân cư sau khi hoàn tất giai đoạn thử nghiệm vận hành hiện tại. Nếu NASA chứng minh được với dữ liệu thực tế rằng “thump” của X-59 được cộng đồng chấp nhận, các cơ quan quản lý có thể xem xét sửa đổi lệnh cấm năm 1973. Điều này sẽ tạo ra một cuộc cách mạng trong ngành hàng không, giảm đáng kể thời gian di chuyển đường dài. Hiện tại, ưu tiên hàng đầu là thu thập dữ liệu đáng tin cậy và chắc chắn.