Giá đề xuất 135 USD mỗi cổ phiếu cho đợt chào bán lần đầu ra công chúng (IPO) của SpaceX đã gây chấn động Phố Wall. Công ty hàng không vũ trụ của Elon Musk công bố mức giá này sớm hơn nhiều so với thông lệ, với ngày giao dịch đầu tiên trên sàn Nasdaq dự kiến vào 12 tháng 6 tới. Nếu thành công, đây có thể là đợt IPO lớn nhất trong lịch sử, huy động tới 75 tỷ USD và định giá doanh nghiệp ở mức 1,75 nghìn tỷ USD. Động thái bất thường này cho thấy sự tự tin của ban lãnh đạo vào sức hút của cổ phiếu.
Công bố giá sớm phá vỡ thông lệ thị trường
Thông thường, các công ty chỉ tiết lộ giá chào bán vào ngày trước khi cổ phiếu bắt đầu giao dịch. Tuy nhiên, SpaceX đã đi ngược lại truyền thống khi công bố mức 135 USD từ nhiều tuần trước, một dấu hiệu cho thấy họ tin tưởng vào mức định giá này. Văn bản của đợt phát hành cũng cho thấy giá trị doanh nghiệp đã tăng mạnh so với mức 1,25 nghìn tỷ USD đầu năm. Dù vậy, mức giá cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nhu cầu của nhà đầu tư, và có thể dao động tăng hoặc giảm. Ngày 12 tháng 6 đã được ấn định, và thị trường đang chuẩn bị đón nhận một trong những sự kiện tài chính lớn nhất năm.
Tín hiệu từ sự tự tin của SpaceX
Việc công bố giá sớm không chỉ phá vỡ quy tắc mà còn gửi đi thông điệp rõ ràng đến các nhà đầu tư. SpaceX muốn khẳng định rằng họ không ngại sự chú ý và sẵn sàng đối mặt với sự giám sát từ thị trường. Theo các chuyên gia, đây là chiến thuật để xây dựng lòng tin trước khi IPO diễn ra. Tuy nhiên, việc làm này cũng tiềm ẩn rủi ro nếu nhu cầu thực tế không đạt kỳ vọng. Bất kỳ sự sụt giảm nào về giá trong tuần đầu cũng có thể ảnh hưởng đến tâm lý chung.
Định giá khổng lồ và những con số tài chính trái chiều
Mức định giá 1,75 nghìn tỷ USD của SpaceX dựa trên kỳ vọng về doanh thu và lợi nhuận trong tương lai, chứ không phải kết quả hiện tại. Năm 2025, công ty ghi nhận doanh thu 18,6 tỷ USD nhưng lỗ ròng 4,9 tỷ USD. Quý đầu năm 2026, doanh thu đạt 4,7 tỷ USD, trong khi lỗ tiếp tục lên tới 4,3 tỷ USD. Bảng cân đối kế toán cho thấy tài sản 102 tỷ USD, bao gồm tên lửa và thiết bị, nhưng nợ phải trả lên tới 60,5 tỷ USD. Những con số này cho thấy một bức tranh tài chính chưa thực sự ổn định dù tiềm năng tăng trưởng là rất lớn.
Phản ứng từ giới phân tích
Samuel Kerr, giám đốc nghiên cứu thị trường vốn tại Mergermarket, nhận xét rằng tỷ lệ giữa giá trị định giá và doanh số của SpaceX cao hơn bất kỳ công ty nào trong nhóm Mag 7, bao gồm Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Nvidia, Microsoft và Tesla. Ông cho rằng mức định giá này vượt xa các chỉ số truyền thống, nhưng nhiều nhà đầu tư sẵn sàng bỏ qua điều đó để đặt cược vào tương lai. Kerr lưu ý rằng một số người có thể coi đây là cơ hội đầu tư vào công ty tiên phong trong lĩnh vực vũ trụ. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng rủi ro từ sự biến động là rất cao.
Cuộc đua vũ trang AI và tham vọng của Musk
Laurence Pevsner, đối tác của Lux Capital, cho rằng việc SpaceX mở rộng sang trí tuệ nhân tạo (AI) là một canh bạc đầy rủi ro. Ông mô tả công ty đã chuyển từ một doanh nghiệp phóng vệ tinh đơn thuần thành nhà cung cấp internet vệ tinh, rồi nay trở thành một phòng thí nghiệm AI và mạng xã hội. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các đối thủ như Anthropic, Alphabet và OpenAI cũng đang ráo riết huy động vốn cho AI. SpaceX kiểm soát xAI, công ty sở hữu chatbot Grok, và có kế hoạch phóng vệ tinh AI cùng trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo. Nếu IPO thành công, Elon Musk, người nắm giữ hơn 80% cổ phần SpaceX, sẽ trở thành tỷ phú đầu tiên trên thế giới. Nhưng lịch sử cho thấy gần một nửa số IPO trong 30 năm qua chứng kiến giá cổ phiếu giảm so với mức chào bán. Kỷ lục hiện tại thuộc về Saudi Aramco với 25,6 tỷ USD, và SpaceX muốn gấp ba con số đó lên 75 tỷ USD.