Một CEO người Mỹ gốc Iran, Jamshid Ghomi, đã bị bắt giữ tại California với cáo buộc cung cấp thiết bị mạng, an ninh và mã hóa của Mỹ cho Lực lượng Vũ trang Iran và chương trình hạt nhân của Tehran, theo thông báo từ Bộ Tư pháp Mỹ hôm thứ Tư (ngày 3 tháng 6). Ông Ghomi, 63 tuổi, mang hai quốc tịch Iran và Mỹ, sống trong một biệt thự trị giá 35 triệu USD ở Newport Beach, ngoại ô Los Angeles. Chiến dịch bắt giữ do Phó trưởng công tố liên bang Bill Essayli chỉ đạo, làm dấy lên cuộc tranh luận mới về việc thực thi các lệnh trừng phạt nhắm vào Tehran.
Chi tiết cáo buộc và vai trò của doanh nghiệp
Theo chính quyền Mỹ, Ghomi từng là CEO của Faraz Pardaz Rayaneh, một công ty mạng máy tính có trụ sở tại Tehran. Cáo buộc cho rằng trong hơn một thập kỷ, ông đã sử dụng doanh nghiệp này để mua thiết bị mạng có nguồn gốc Mỹ và chuyển chúng cho các khách hàng tại Iran. Các mặt hàng bao gồm linh kiện an ninh và mã hóa tinh vi, có tiềm năng sử dụng trong cả lĩnh vực quân sự lẫn hạt nhân. Cả Ghomi lẫn công ty của ông đều không có giấy phép từ Bộ Tài chính Mỹ để thực hiện các giao dịch này, đồng nghĩa với việc vi phạm trực tiếp các lệnh trừng phạt hiện hành.
Phương thức hoạt động của bị can
Bộ Tư pháp Mỹ tiết lộ rằng chiến lược của Ghomi bao gồm việc mua hợp pháp thiết bị tại Mỹ, sau đó vận chuyển chúng đến Iran qua các kênh không được phép. Cuộc điều tra chỉ ra ông đã thu lợi hàng triệu USD từ các hoạt động này, trong khi sống trong một bất động sản cao cấp ở Nam California. Phó trưởng công tố Bill Essayli nhấn mạnh rằng Ghomi “đã bán công nghệ có thể giúp Iran tấn công nước Mỹ”, gọi hành vi này là hỗ trợ kẻ thù của quốc gia. Cho đến nay, chưa có tuyên bố chính thức nào từ phía luật sư của Ghomi hoặc từ Faraz Pardaz Rayaneh.
Bối cảnh trừng phạt và phản ứng tư pháp
Iran, quốc gia đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, bị cấm tiến hành bất kỳ giao dịch nào với doanh nghiệp Mỹ. Vụ bắt Ghomi diễn ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ tiếp tục nỗ lực ngăn chặn dòng công nghệ nhạy cảm vào Iran. Bị can hiện bị giam giữ và sẽ phải ra hầu tòa tại Los Angeles vào thứ Tư này. Văn phòng Tổng công tố Mỹ khẳng định rằng cả doanh nhân lẫn công ty của ông đều không có sự cho phép từ Bộ Tài chính, tái khẳng định mức độ nghiêm trọng của các cáo buộc.
Cuộc sống của doanh nhân dưới sự nghi ngờ
Ghomi, người mang quốc tịch Mỹ và Iran, cư ngụ trong một biệt thự 35 triệu USD tại Newport Beach, gần Los Angeles. Chính căn nhà này là nơi ông bị bắt, theo hình ảnh do Bộ Tư pháp công bố. Điều tra cho thấy dù cư trú ở California, ông vẫn duy trì quan hệ điều hành với Iran thông qua công ty của mình tại Tehran. Vụ việc phơi bày những khó khăn trong việc giám sát các hoạt động xuyên biên giới và thẩm quyền, ngay cả khi đối tượng sống trên lãnh thổ Mỹ.
Lời tuyên bố của công tố viên và những hệ lụy
Trong một tuyên bố chính thức, Bill Essayli cho biết “Ghomi bị buộc tội hỗ trợ kẻ thù đã tuyên bố của chúng ta bằng cách bán linh kiện mạng máy tính có nguồn gốc Mỹ cho Iran và thu lợi hàng triệu USD”. Tuyên bố này củng cố lập trường của chính quyền Mỹ rằng việc chuyển giao công nghệ nhạy cảm cho các quốc gia bị trừng phạt là mối đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia. Vụ việc cũng đặt ra câu hỏi về hiệu quả của các cơ chế kiểm soát xuất khẩu và việc giám sát các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao. Đại diện của Faraz Pardaz Rayaneh vẫn chưa đưa ra bình luận nào về các cáo buộc.