Umemorandom wokuphequlula umlilo phakathi kwe-United States ne-Iran umenyezelwe nguMongameli uDonald Trump ngoLwesine, Juni 11, 2026, kodwa iTehran iyakuphika. UTrump uthe umemorandom wokuqondisana uzosayinwa yiPhini likaMongameli uJD Vance eYurophu ngeSonto, Juni 13. Akukho mininingwane mayelana nendawo noma izinhlangano zase-Iran ezizosayina. Lokhu kungabaza okuvela eTehran kusenza ukuthi isimemezelo sibe nokungaqiniseki okukhulu.
Isivumelwano Senuzi Nokungaqiniseki Kwe-Iran
UTrump uchaze isivumelwano njeng"esihle kakhulu", ngoba uthi i-Iran ivumile ukungathuthukisi noma ukuthola izikhali zenuzi. Uthe unesiqiniseko sokuthi uMholi Omkhulu wase-Iran, uMojtaba Khamenei, wamukele izimo ezibekwe yiWashington. "Besibahlasela ngamandla ezinsukwini ezintathu ezedlule. Besizobahlasela nakancane namuhla ebusuku," kusho uTrump, eneza ukuthi iMelika yachaza okwakuzokwenzeka "ngeminingwane emincane" ngoba i-Iran ayinayo imikhumbi yempi noma amabutho omoya ukuphindisela. Kodwa akukho mthombo wase-Iran oqinisekisile lokhu.
Ukucindezela Kwezempi Nokuhoxiswa Kwempi
Emuva kwalokho, iMelika yahoxisa izinhlaselo ezazihlelelwe izinto zase-Iran, njengoba uTrump eshilo kuTruth Social. Uthe izingxoxo zenziwa ngqo noKhamenei, futhi imigomo igunyazwe yihle lonke lamazwe ayishumi nanye abambe iqhaza ekuphilisweni. Lokhu kukhombisa ukuthi isivumelwano sasakhiwe ngaphansi kwengcindezi yezempi, neMelika ihoxisa izinhlaselo ezazisondela ngenhloso yokuthola izivumelwano. UTrump ugcizelele ngokuvulwa kweStrait of Hormuz "ngokusemthethweni uma sesisayinile", okukhombisa ukuthi ukuhamba kwemikhumbi yamafutha kuyingxenye ebalulekile yesivumelwano.
IStrait of Hormuz: Izithombe Ezingqubuzanayo
UTrump wathi iStrait of Hormuz isivele ivulekile emikhunjini yaseMelika, kodwa i-Iran yakuphika ngokushesha. NgoLwesithathu, Juni 10, uTrump wathi imikhumbi yamafutha yaseMelika engu-200 idlule kule ndawo ngemuva komsebenzi oyimfihlo wobutho. Lona umzila obalulekile wokuthutha amafutha emhlabeni, futhi ukulawula kwawo kube yinkinga enkulu phakathi kwalawa mazwe. Umehluko phakathi kwesimemezelo saseWashington nalokho okushiwo yiTehran uveza ukuthi awukho ukuvula okwenziwe ngaphandle kwemvume.
I-Iran Iphika Isivumelwano Esiphelele
Ngokusho kweTasnim, inhlangano yezindaba ehlobene noMkhosi Wokuvikela Wase-Iran, isivumelwano asimemezele ngokusemthethweni. Iveza ukuthi "imithombo yase-Iran ithi asikho isivumelwano esiqedwe, futhi noma yikuphi ukumangalela ngalokhu akusebenzi kuze kugunyazwe e-Iran". Umkhulumeli woMnyango Wezangaphandle Wase-Iran, u-Esmaeil Baghaei, uthe iQatar nePakistan ziyaxoxisana, kodwa izithiyo zivela kuMelika. "Indlela yezingxoxo ibicacile kithi kusukela ekuqaleni, futhi ingxenye enkulu yombhalo ibivele iqediwe, kodwa abaseMelika baqhubeka nokushintsha umqondo. I-Iran ikhombisile ukuthi ayizukusa ekuncameleni kulokho ekuchaze njengomugqa obomvu," kusho uBaghaei.
Ukuxoxisana KweQatar NePakistan Phansi Kwengcindezi
Iqhaza leQatar nePakistan njengabaxoxisi, njengoba kushiwo uBaghaei, likhombisa ukuthi izingxoxo zenzeka ngezindlela ezingaphezu kwezobunxusa. Umkhulumeli wase-Iran ugcizelele ukuthi umehluko omkhulu usekhona nokuthi iWashington ishintsha imigomo yayo kaningi. Lokhu kuphakamisa ukuthi noma ngaphandle kokuxoxisana, ukwethembana phakathi kwalawa mazwe kusephansi. Ngenkathi uTrump ezama ukusebenzisa isimemezelo ngokwezombusazwe, umbuso wase-Iran uthatha isimo sokuqapha, ugwema ukuqinisekisa noma yikuphi isivumelwano okungabhekwa njengokuzithoba ngaphansi kwengcindezi yezempi. Lokhu kungaqiniseki kungadala ukuthi ingxabano eMpumalanga Ephakathi iqhubeke, kugcinwe ingozi yokulwa okusha.
