The Premise News
Thế giới

Israel phát lệnh sơ tán lịch sử khu phố Kitô giáo ở Tyre, leo thang xung đột với Hezbollah

David Wendel Batista
Israel phát lệnh sơ tán lịch sử khu phố Kitô giáo ở Tyre, leo thang xung đột với Hezbollah PHOTO BY The Premise News | AI-generated illustrative image.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tiến hành các cuộc không kích mới vào thành phố lịch sử Tyre ở miền nam Lebanon vào sáng thứ Ba (ngày 9 tháng 6) và ban hành lệnh sơ tán chưa từng có đối với một khu phố Kitô giáo trong khu vực. Người phát ngôn quân sự Avichay Adraee thông báo trên mạng xã hội rằng động thái này là nhằm đáp trả các vi phạm lệnh ngừng bắn mà Israel cho là do Hezbollah thực hiện, bao gồm các cuộc tấn công nhắm vào dân thường Israel. Đây là lần đầu tiên một khu vực sinh sống của người Kitô giáo bị đưa vào diện phải di dời, cho thấy các hoạt động quân sự có thể mở rộng sang những địa bàn trước đây được xem là an toàn.

Lệnh sơ tán chưa từng có và cảnh báo nhân đạo

Theo ông Adraee, lệnh sơ tán áp dụng cho toàn bộ Tyre và các vùng phụ cận, trong đó có khu phố Kitô giáo. IDF tuyên bố họ buộc phải hành động mạnh mẽ vì Hezbollah đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và tấn công người dân Israel. Đây không phải lần đầu tiên quân đội Israel cáo buộc nhóm vũ trang này hoạt động tại khu vực, nhưng là lần thứ hai họ xác nhận cần phải tấn công vào chính nơi đó. Cùng ngày, Hãng tin Quốc gia Lebanon (NNA) đưa tin về các cuộc oanh tạc mới nhằm vào một khu nhà ở xã hội tại thành phố, trong khi đội cứu hộ vẫn đang tìm kiếm thêm thi thể dưới đống đổ nát — nhiều người vẫn mất tích.

Thương vong và công tác cứu nạn giữa bom đạn

Vào thứ Hai (ngày 8 tháng 6), giới chức Lebanon xác nhận năm người thiệt mạng và tám người bị thương trong một cuộc tấn công vào Tyre. Những con số này làm tăng thêm gánh nặng nhân đạo của chiến dịch quân sự đang diễn ra bất chấp thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Lebanon. Về phía Hezbollah, nhóm này không ký kết thỏa thuận và bác bỏ nó khi quân đội Israel còn hiện diện trên đất Lebanon. Tel Aviv khẳng định việc sơ tán Tyre — một thành phố ven biển nằm ở phía bắc khu vực bị Israel chiếm đóng — là cần thiết vì các hành vi vi phạm của lực lượng Hồi giáo Shiite.

Căng thẳng Israel–Iran leo thang sau tấn công hóa dầu

Các cuộc oanh tạc ở miền nam Lebanon diễn ra ngay sau khi Israel và Iran tuyên bố ngừng bắn, sau những cuộc đụng độ trực tiếp từ chủ nhật (ngày 7 tháng 6) đến thứ hai (ngày 8 tháng 6), theo lời kêu gọi của Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu chấm dứt ngay lập tức các cuộc pháo kích. Tuy nhiên, Tehran tuyên bố sẽ nối lại các cuộc tấn công nếu Israel tiếp tục nhắm vào Hezbollah tại Lebanon. Làn sóng giao tranh bắt đầu từ cuối tuần trước là cuộc đối đầu trực tiếp nhất giữa hai nước kể từ lệnh ngừng bắn tháng 4, và đe dọa phá hoại các nỗ lực của Washington nhằm đàm phán với Iran cũng như chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài hơn ba tháng.

Mục tiêu chiến lược và tuyên bố trả đũa

Israel tấn công các mục tiêu của Iran sau khi Tehran phóng tên lửa vào lãnh thổ Israel vào cuối ngày chủ nhật. Phía Iran cho biết các cuộc tấn công của họ là nhằm trả đũa những vụ oanh tạc của Israel vào các thành trì của Hezbollah ở ngoại ô Beirut. Một cuộc không kích của Israel đã trúng một nhà máy hóa dầu ở tây nam Iran, mà theo Tel Aviv, cơ sở này được dùng để sản xuất tên lửa đạn đạo. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã trả đũa bằng một cuộc tấn công vào một nhà máy tương tự của Israel tại Haifa.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, Tổng thống Trump hôm thứ Hai cho biết Israel và Iran mong muốn “một lệnh ngừng bắn ngay lập tức” và các cuộc đàm phán hòa bình cuối cùng đang được tiến hành, “tùy thuộc vào việc sự thiếu hiểu biết hoặc ngu xuẩn có cản trở chúng hay không”. Ông cũng nhấn mạnh việc phong tỏa các cảng Iran của Mỹ sẽ vẫn có hiệu lực cho đến khi đạt được thỏa thuận cuối cùng. Một quan chức Israel xác nhận Trump đã điện đàm với Thủ tướng Benjamin Netanyahu vào cùng ngày. Trước đó, một nguồn tin quân sự Israel tuyên bố nước này sẵn sàng tiếp tục chiến dịch “chừng nào còn cần thiết” và xác nhận các cuộc tấn công vào hệ thống phòng không Iran mới được xây dựng lại, cùng với nhà máy hóa dầu. Phía Iran cũng có tuyên bố thách thức tương tự: một nguồn tin quân sự được hãng tin bán chính thức Tasnim trích dẫn nói rằng Tehran sẵn sàng cho một cuộc xung đột kéo dài và có thể nối lại các cuộc tấn công nhằm vào lợi ích của Mỹ trong khu vực.

Ý nghĩa của lệnh sơ tán tại Tyre

Quyết định đưa khu phố Kitô giáo vào diện sơ tán đánh dấu một bước leo thang trong các hoạt động của Israel tại miền nam Lebanon. Trước đây, các lệnh di dời thường loại trừ khu vực đó, nhưng giờ đây IDF cho rằng Hezbollah đang hoạt động tại đây. Điều này đặt ra câu hỏi về hiệu quả của lệnh ngừng bắn cũng như khả năng xảy ra những cuộc đụng độ mới. Trong khi đó, các đội cứu hộ tiếp tục tìm kiếm người mất tích tại Tyre, giữa cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng trầm trọng hơn sau mỗi đợt oanh kích.

Quan điểm của The Premise News: Lệnh sơ tán hiếm hoi tại một khu phố Kitô giáo ở Tyre cho thấy lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian mong manh đến mức nào, và Israel sẵn sàng mở rộng vùng tấn công ra ngoài các khu vực truyền thống. Điều đang bị đe dọa trực tiếp là sinh mạng dân thường Lebanon, uy tín của thỏa thuận hòa bình và nguy cơ một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn liên quan đến Iran. Căng thẳng chính yếu nảy sinh từ cáo buộc của Israel về việc Hezbollah vi phạm lệnh ngừng bắn, kết hợp với sự bác bỏ thỏa thuận của nhóm này và lời đe dọa trả đũa của Iran nếu các cuộc oanh kích tiếp diễn. Độc giả nên theo dõi liệu Tehran có thực sự thực hiện lời hứa nối lại tấn công vào Israel hay không, và liệu áp lực từ Washington có đủ để kiềm chế cả hai bên. Cuối cùng, sự kiện này cho thấy khó có thể tách rời xung đột giữa Israel và Lebanon khỏi cuộc đối đầu trực diện giữa Israel và Iran, khi khu vực bị mắc kẹt trong một vòng luẩn quẩn bạo lực mà không thỏa thuận tạm thời nào có thể phá vỡ.

Bạn nghĩ sao?