Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích mang tính tự vệ nhằm vào Iran vào ngày 9 tháng 6, chỉ một ngày sau khi một trực thăng Apache của Lục quân Mỹ bị bắn hạ, theo thông báo từ Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Đây là lần đầu tiên Washington mất một trực thăng Apache kể từ khi xung đột với Tehran bắt đầu, và phản ứng quân sự này được mô tả là trả đũa tương xứng trước hành động gây hấn vô cớ từ Iran. Các vụ không kích bắt đầu lúc 18h giờ Brasília, theo lệnh trực tiếp từ tổng tư lệnh, nhưng quy mô và cường độ vẫn chưa được xác định rõ. Sự kiện này đánh dấu bước leo thang đáng kể trong căng thẳng giữa hai nước, đe dọa sự ổn định của một trong những tuyến đường biển chiến lược nhất thế giới.
Lý do Washington coi đây là hành động tự vệ
CENTCOM khẳng định các cuộc tấn công là phản ứng tức thời sau vụ bắn hạ trực thăng Apache xảy ra ngoài khơi bờ biển Oman. Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, bộ chỉ huy này nhấn mạnh chiến dịch là trả đũa tương xứng theo
Tổng thống Donald Trump, qua Truth Social, cho biết ông đã được quân đội thông báo về vụ bắn hạ và rằng Mỹ chắc chắn phải đáp trả cuộc tấn công này. Ngôn ngữ sử dụng cho thấy chính quyền Mỹ coi sự việc là một hành động thù địch có chủ ý, chứ không phải tai nạn, qua đó củng cố căn cứ cho hành động quân sự.
Tổng thống Trump xác nhận và thông báo trả đũa
Trên Truth Social, ông Trump tiết lộ rằng người Iran đã bắn hạ một trong những trực thăng Apache tinh vi của chúng tôi khi máy bay đang tuần tra Eo biển Hormuz vào đêm hôm trước. Ông khẳng định hai phi công trên chiếc Apache đã an toàn và không bị thương sau khi được một drone hải quân Mỹ giải cứu. Đây là tổn thất đầu tiên của loại trực thăng Apache kể từ khi xung đột với Iran nổ ra, một cột mốc làm gia tăng áp lực lên Tehran. Vụ việc này, theo quan điểm của Nhà Trắng, biện minh cho hành động trả đũa ngay lập tức.
Diễn biến các vụ nổ tại miền nam Iran
Trong khi các cuộc không kích diễn ra, các hãng thông tấn Iran bắt đầu đưa tin về những vụ nổ ở khu vực gần bờ biển. Hãng Mehr dẫn lời người dân địa phương cho biết tiếng nổ đã được nghe thấy ở khu vực Sirik, mặc dù bản chất của những tiếng động vẫn chưa được xác định. Hãng tin bán chính thức Fars cũng đưa tin rằng các vụ nổ được ghi nhận ở một số phần phía đông tỉnh Hormozgan. Những báo cáo này cho thấy các mục tiêu không kích có thể tập trung ở miền nam Iran, gần Eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, chưa có xác nhận chính thức về vị trí chính xác hay thiệt hại từ phía chính quyền Iran. Các thông tin sơ bộ từ nhiều nguồn khác nhau vẫn còn chắp vá và mâu thuẫn. Người dân địa phương không thể xác định liệu các tiếng nổ đến từ bom đạn hay hoạt động quân sự nào khác. Sự thiếu minh bạch này làm dấy lên lo ngại về mức độ tàn phá thực tế của các cuộc tấn công.
Phản ứng của Tehran và tranh chấp Hormuz
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngay lập tức phản ứng trước cáo buộc và các cuộc tấn công, kêu gọi lực lượng nước ngoài rời khỏi Eo biển Hormuz. Trên mạng xã hội X, ông Araghchi cảnh báo rằng các lực lượng gần lãnh thổ Iran luôn gặp rủi ro do sai sót của con người, tai nạn hoặc bị cuốn vào làn đạn giao tranh. Ông nhấn mạnh giải pháp tốt nhất là rút ngay lập tức lực lượng nước ngoài khỏi một môi trường sẽ không bao giờ hiếu khách với sự hiện diện thù địch. Dù giọng điệu cứng rắn, Araghchi tuyên bố Tehran ưa chuộng ngôn ngữ ngoại giao, nhưng cũng không quên nhắc rằng chúng tôi cũng biết nói những ngôn ngữ khác. Tuyên bố này lặp lại những phát ngôn trước đây của nhà đàm phán chính Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf.
Lập trường pháp lý của Iran và nguy cơ leo thang
Ngoại trưởng Araghchi cũng phản đối địa vị pháp lý của Eo biển Hormuz, khẳng định khu vực này không phải là vùng biển quốc tế mà được chia sẻ giữa Iran và Oman. Ông tuyên bố lực lượng vũ trang Iran luôn trong tình trạng báo động để đối phó với bất kỳ hành vi vi phạm không phận, lãnh thổ hoặc vùng biển lãnh hải của Iran. Lập trường này đối lập trực tiếp với cách nhìn của Mỹ, vốn coi eo biển là tuyến đường thủy quốc tế nơi máy bay Mỹ có quyền tuần tra. Cuộc tranh chấp về thẩm quyền đối với eo biển là một trong những điểm trung tâm của xung đột. Vụ bắn hạ Apache và các cuộc tấn công tự vệ là lần đầu tiên một máy bay loại này bị bắn hạ kể từ khi xung đột bắt đầu, một sự kiện có thể khiến lập trường của Tehran trở nên cứng rắn hơn nữa.